Sarp
New member
Önyargının Çeşitleri: İnsanlar Neden Herkesin “Gerçek Kimliğini” Anlayabiliyor?
Selam forumdaşlar!
Bugün, bazılarımızın kılık-kıyafetinden, bazılarımızın yalnızca bakışlarından, hatta bazılarımızın sadece adından “hızla çıkarımlar yapmasına” olanak tanıyan bir konuyu ele alacağım: Önyargılar! Evet, bazen her şeyin ne kadar hızlı bir şekilde “etiketlendiğini” fark ettiğinizde, hayatta o kadar çok etiket olduğunu hissedebilirsiniz ki, bir an kendinizi her şeyin üzerine “Made in Turkey” damgası basılmış gibi hissedersiniz. Ama bu etiketler bazen öyle şeyler olabilir ki, insan sadece “yavaş” olduğundan bile önyargılara uğrayabilir!
Şimdi gelin, biraz mizahi bir şekilde, önyargının çeşitlerine bakalım. Tabii, bu yazı biraz da bizleri gülümsetmeye yönelik olacak! Bakalım, forumdaşlar arasında hangi önyargıyı takmıyor ve kim hangi etiketle kendini buluyor?
Erkekler İçin “Pragmatik Önyargılar”: Yalnızca Bilimsel Gözlemler!
Erkekler, çözüm odaklı ve stratejik düşünce yapılarıyla ünlüdür, değil mi? Bu yüzden erkekler önyargı konusunda genellikle daha çok “analizci” bir bakış açısına sahiptir. Örneğin, biri “sürekli telefonuna bakıyor” diyorsa, bir erkek kesinlikle bu durumu çözüm odaklı düşünerek açıklayacaktır: “Bu adam büyük ihtimalle önemli bir iş görüşmesi yapıyordur, belki de bir fırsat peşindedir.” Yani, önyargıyı olabildiğince pozitif bir şekilde yorumlama eğilimindedirler. Gerçekten de çoğu zaman, “telefonuna bakan” kişiye dair düşündükleri, en fazla “işlem yapıyordur” olur.
Tabii, çok başarılı erkekler de vardır, işlerini halledip bir köşeye çekildiklerinde bir anda karşılarındaki kişinin “sıkıcı” olduğunu fark edebilirler! Bir başka yaygın erkek önyargısı da şudur: “Kadınlar araba park etmekte zorlanır!” Bu önyargı biraz daha şehvetli olabilir, çünkü aslında bir nevi çözüm arayan stratejik bir düşünme tarzı vardır: “Bir kadının araba park etmesi, bir erkek için bile zorlu bir görev olabilir!” Oysa ki, bazı kadınlar ne kadar da “pratik” olabilirler değil mi? “Tamam, biraz uzun sürdü ama park ettim!” derken, içimizdeki kıvılcımlar alevlenir!
Kadınlar İçin “Empatik Önyargılar”: Toplumdan Anlayan Sihirli Bakışlar!
Kadınlar, genellikle daha empatik ve toplumsal bağlarla ilgilenme eğilimindedir. Bu yüzden, önyargı konusunda biraz daha insancıl ve ilişki odaklıdırlar. “Ah, bu kişi neden bu kadar asık suratla geziniyor? Kesin bir derdi var!” Kadınların içindeki “psikolojik dedektif” hemen devreye girer ve olayların ardındaki duygusal anlamları çözmeye çalışır. Yani, dışarıda biri kaşlarını çatmışsa, bir kadının ilk düşüncesi çoğu zaman “bu kişi belki de yanlış anlaşıldı” ya da “bunu nasıl düzeltebiliriz?” olur. Yani kadınlar, önyargıları çözmeye yönelik daha çok bağ kurma yönünde odaklanır.
Bir erkek için “sürekli kavga eden bir çift”in durumu, genellikle “bu konuda ne yapabilirim?” şeklinde olurken, bir kadın için ise “yahu bu çiftin derdi ne? Gerçekten bu kadar zor bir şey mi?” şeklinde bir empati süreci başlar. Kadınlar, genellikle bir durumu “çözümlemekten” çok, “görüşmeler” yaparak, insanları anlamaya yönelik çözümler üretirler. Sonuçta, “işe yarayan” çözüm kadınların gözünde sosyal barış olabilir! Kadınların empatik bakış açısı, bazen toplumsal bağları anlamaya çalışırken, erkeklerin daha stratejik bakış açıları çok sıkıcı hale gelebilir. “Hadi canım, bunlar nereye varacak?” gibi bir soru, bazen kadının anlayışını sınar!
Önyargıların Çeşitleri: Aslında Kimse Kimseyi Gerçekten Tanımıyor!
Şimdi gelelim, önyargının bir başka acımasız gerçeğine! Çünkü bazen bizler, sadece dışarıdan gördüğümüz şeylere bakarak, insanların kimliklerini hemen belirleyiveriyoruz. Örneğin, birisi sürekli spor yapıyorsa, hemen “bu kişi spor delisi” ya da “sağlık takıntısı var” diyebiliriz. Ya da birisi giydiği kıyafetlere bakarak “bu kesin bir moda tutkunu” diye düşünürüz. Ama aslında, bazen önyargılarımızın doğru olmadığını fark etmek, insanı bir yanda komik, diğer yanda düşündürücü bir yere koyar!
Bir başka eğlenceli örnek: “Erkekler bilgisayarda sürekli oyun oynar.” Hadi, hep birlikte itiraf edelim! Gerçekten bazen böyle düşünmüyor muyuz? Bir erkek bilgisayar başında fazla vakit geçirirse, “Ahh, bu kesin oyun oynuyor!” diye düşünüyoruz. Ama bazen, aslında o adam sadece, bilgisayarında dünyanın en karmaşık Excel tablosu üzerinde çalışıyordur! Bu durum, işte kadınların o empatik bakış açısıyla analiz edilmediğinde yanlış anlaşılmalara yol açabilir.
Peki, ya o kişi tamamen sağlıklı bir şekilde spor yapıyorsa, neden “sporcu” ya da “fitness manyağı” gibi etiketler takıyoruz? Aslında, bazen hepimiz aynı hataları yapıyoruz. Birine “sporcu” demek, aslında o kişiyi “gerçek bir insan” olmaktan çıkarmak gibi bir şey değil midir?
Forumdaşlar, Peki Siz Ne Düşünüyorsunuz?
Şimdi gelelim sizlere, forumdaşlar!
1. Sizce önyargılar gerçekten insanları doğru bir şekilde tanımaya yardımcı oluyor mu, yoksa onları tamamen yanlış mı anlıyoruz?
2. Herkesin kendine has bir tarzı vardır, değil mi? O zaman neden herkes birine tek bir etiket yapıştırma eğiliminde oluyor?
3. Kadınlar ve erkeklerin önyargılara yaklaşımı sizce ne gibi farklar gösteriyor? “Herkesin oynadığı aynı oyunun farklı kuralları var” diyebilir miyiz?
Gelin, biraz da kahkaha atarak bu konuda fikirlerinizi paylaşalım! Hadi bakalım, yorumlarınızı bekliyorum, kim kime hangi etiketleri takacak, bakalım!
Selam forumdaşlar!
Bugün, bazılarımızın kılık-kıyafetinden, bazılarımızın yalnızca bakışlarından, hatta bazılarımızın sadece adından “hızla çıkarımlar yapmasına” olanak tanıyan bir konuyu ele alacağım: Önyargılar! Evet, bazen her şeyin ne kadar hızlı bir şekilde “etiketlendiğini” fark ettiğinizde, hayatta o kadar çok etiket olduğunu hissedebilirsiniz ki, bir an kendinizi her şeyin üzerine “Made in Turkey” damgası basılmış gibi hissedersiniz. Ama bu etiketler bazen öyle şeyler olabilir ki, insan sadece “yavaş” olduğundan bile önyargılara uğrayabilir!
Şimdi gelin, biraz mizahi bir şekilde, önyargının çeşitlerine bakalım. Tabii, bu yazı biraz da bizleri gülümsetmeye yönelik olacak! Bakalım, forumdaşlar arasında hangi önyargıyı takmıyor ve kim hangi etiketle kendini buluyor?
Erkekler İçin “Pragmatik Önyargılar”: Yalnızca Bilimsel Gözlemler!
Erkekler, çözüm odaklı ve stratejik düşünce yapılarıyla ünlüdür, değil mi? Bu yüzden erkekler önyargı konusunda genellikle daha çok “analizci” bir bakış açısına sahiptir. Örneğin, biri “sürekli telefonuna bakıyor” diyorsa, bir erkek kesinlikle bu durumu çözüm odaklı düşünerek açıklayacaktır: “Bu adam büyük ihtimalle önemli bir iş görüşmesi yapıyordur, belki de bir fırsat peşindedir.” Yani, önyargıyı olabildiğince pozitif bir şekilde yorumlama eğilimindedirler. Gerçekten de çoğu zaman, “telefonuna bakan” kişiye dair düşündükleri, en fazla “işlem yapıyordur” olur.
Tabii, çok başarılı erkekler de vardır, işlerini halledip bir köşeye çekildiklerinde bir anda karşılarındaki kişinin “sıkıcı” olduğunu fark edebilirler! Bir başka yaygın erkek önyargısı da şudur: “Kadınlar araba park etmekte zorlanır!” Bu önyargı biraz daha şehvetli olabilir, çünkü aslında bir nevi çözüm arayan stratejik bir düşünme tarzı vardır: “Bir kadının araba park etmesi, bir erkek için bile zorlu bir görev olabilir!” Oysa ki, bazı kadınlar ne kadar da “pratik” olabilirler değil mi? “Tamam, biraz uzun sürdü ama park ettim!” derken, içimizdeki kıvılcımlar alevlenir!
Kadınlar İçin “Empatik Önyargılar”: Toplumdan Anlayan Sihirli Bakışlar!
Kadınlar, genellikle daha empatik ve toplumsal bağlarla ilgilenme eğilimindedir. Bu yüzden, önyargı konusunda biraz daha insancıl ve ilişki odaklıdırlar. “Ah, bu kişi neden bu kadar asık suratla geziniyor? Kesin bir derdi var!” Kadınların içindeki “psikolojik dedektif” hemen devreye girer ve olayların ardındaki duygusal anlamları çözmeye çalışır. Yani, dışarıda biri kaşlarını çatmışsa, bir kadının ilk düşüncesi çoğu zaman “bu kişi belki de yanlış anlaşıldı” ya da “bunu nasıl düzeltebiliriz?” olur. Yani kadınlar, önyargıları çözmeye yönelik daha çok bağ kurma yönünde odaklanır.
Bir erkek için “sürekli kavga eden bir çift”in durumu, genellikle “bu konuda ne yapabilirim?” şeklinde olurken, bir kadın için ise “yahu bu çiftin derdi ne? Gerçekten bu kadar zor bir şey mi?” şeklinde bir empati süreci başlar. Kadınlar, genellikle bir durumu “çözümlemekten” çok, “görüşmeler” yaparak, insanları anlamaya yönelik çözümler üretirler. Sonuçta, “işe yarayan” çözüm kadınların gözünde sosyal barış olabilir! Kadınların empatik bakış açısı, bazen toplumsal bağları anlamaya çalışırken, erkeklerin daha stratejik bakış açıları çok sıkıcı hale gelebilir. “Hadi canım, bunlar nereye varacak?” gibi bir soru, bazen kadının anlayışını sınar!
Önyargıların Çeşitleri: Aslında Kimse Kimseyi Gerçekten Tanımıyor!
Şimdi gelelim, önyargının bir başka acımasız gerçeğine! Çünkü bazen bizler, sadece dışarıdan gördüğümüz şeylere bakarak, insanların kimliklerini hemen belirleyiveriyoruz. Örneğin, birisi sürekli spor yapıyorsa, hemen “bu kişi spor delisi” ya da “sağlık takıntısı var” diyebiliriz. Ya da birisi giydiği kıyafetlere bakarak “bu kesin bir moda tutkunu” diye düşünürüz. Ama aslında, bazen önyargılarımızın doğru olmadığını fark etmek, insanı bir yanda komik, diğer yanda düşündürücü bir yere koyar!
Bir başka eğlenceli örnek: “Erkekler bilgisayarda sürekli oyun oynar.” Hadi, hep birlikte itiraf edelim! Gerçekten bazen böyle düşünmüyor muyuz? Bir erkek bilgisayar başında fazla vakit geçirirse, “Ahh, bu kesin oyun oynuyor!” diye düşünüyoruz. Ama bazen, aslında o adam sadece, bilgisayarında dünyanın en karmaşık Excel tablosu üzerinde çalışıyordur! Bu durum, işte kadınların o empatik bakış açısıyla analiz edilmediğinde yanlış anlaşılmalara yol açabilir.
Peki, ya o kişi tamamen sağlıklı bir şekilde spor yapıyorsa, neden “sporcu” ya da “fitness manyağı” gibi etiketler takıyoruz? Aslında, bazen hepimiz aynı hataları yapıyoruz. Birine “sporcu” demek, aslında o kişiyi “gerçek bir insan” olmaktan çıkarmak gibi bir şey değil midir?
Forumdaşlar, Peki Siz Ne Düşünüyorsunuz?
Şimdi gelelim sizlere, forumdaşlar!
1. Sizce önyargılar gerçekten insanları doğru bir şekilde tanımaya yardımcı oluyor mu, yoksa onları tamamen yanlış mı anlıyoruz?
2. Herkesin kendine has bir tarzı vardır, değil mi? O zaman neden herkes birine tek bir etiket yapıştırma eğiliminde oluyor?
3. Kadınlar ve erkeklerin önyargılara yaklaşımı sizce ne gibi farklar gösteriyor? “Herkesin oynadığı aynı oyunun farklı kuralları var” diyebilir miyiz?
Gelin, biraz da kahkaha atarak bu konuda fikirlerinizi paylaşalım! Hadi bakalım, yorumlarınızı bekliyorum, kim kime hangi etiketleri takacak, bakalım!